سینمای ایران ، در آستانه 30 سالگی پیروزی انقلاب اسلامی و در زمان نزدیک به جشنواره بین المللی فیلم فجر ، همچنان با خودنمایی فیلم فارسی های نوین روبروست . فیلم هایی که تجارت گیشه را هدف قرار داده اند . البته در این میان فیلم های متفاوتی هم وجود دارند که به دلیل خنثی بودن ، اثرگذار نیستند.

نمونه بارز فیلم فارسی $

فیلم " دلداده " به کارگردانی قدرت الله صلح میرزایی ، نمونه بارز یک فیلم فارسی نوین است . به این معنی که عناصر اساسی آن را مورادی پیش پا افتاده و مبتذل تشکیل داده است . داستان این فیلم ، روایت یک دختر جوان ایرانی است که از آمریکا به ایران مهاجرت می کند تا به خاطر وصیت پدرش برای دریافت ارثیه ، با یک مرد ایرانی ازدواج کند . اما یک اتفاق باعث ایجاد گره در کار او می شود . خطوط تلفنی آپارتمان به هم می ریزد و به همین دلیل همسایه ها از برنامه این دختر باخبر می شوند . به این علت همه آنها برای ازدواج با این دختر به صف می شوند !!!!!

اولین نکته ای که در برخورد با فیلم عیان است ، نام آن است . دلداده ، عنوانی که مشخص میکند فیلم درباره چیست و بسیار هم سطحی است . دیگر ویژگی فیلم داستان غیر منطقی اش است . همه چیز در آن براساس تصادف رخ میدهد . مثل آگاهی پسرهای آپارتمان از نقشه دختر که در اثر یک اتفاق یعنی خراب شدن خطوط تلفن اتفاق می افتد . همچنین روایت فیلم شکل گرفته از فضاها ، تیپها و اتفاقاتی است که در ده ها فیلم گیشه ای دیگر دیده شده بود . بدون هیچ گونه نو آوری . از جمله ، روابط عاشقانه بین دختر ها و پسرهای جوان ، طنزی رقیق ، کم رمق و بی هدف استفاده از بازیگران تلویزیونی ، زد و خورد ف موسیقی پاپ و ........ و دیگر هیچ !!!

فیلمی ملی ، اما بیگانه با مردم !

فیلم " آتش سبز " به کارگردانی محمد رضا اصلانی ، یکی از فیلم هایی است که با هدف معرفی بخش هایی از فرهنگ ایرانی ساخته شده است . به اعتقاد کارگردان این فیلم و ادعای مدیران سینمایی ، نمونه ای از همان سینمای ملی است که همیشه در جست و جوی آن هستیم . اما در مورد این فیلم باید گفت که به جز چند تصویر مینیاتورگونه و زیبا از طبیعت و نماهای تاریخی ایران و همچنین دستمایه قرار دادن یک افسانه عامیانه قدیمی ، بهره گیری از فرهنگ ملی ما برده نشده است .

فیلم ملی باید آرمان ها و دردهای مردم یک کشور را منعکس کند . آتش سبز اما فیلمی بی دغدغه و خنثی با یک روایت تخت و سردتاریخی – اسطوره ای است . یکی از مهم ترین ویژگی های یک فیلم تاریخی این است که با جامعه امروز پیوند برقرار کند و از ورای تعریف داستانی درباره گذشته ، مخاطب خود را به سمت آینده ای روشن رهنمون سازد ، نه این که همچون فیلم اخیر اصلانی  ، آنقدر نخبه گرایانه و ثقیل باشد که مردم امروز ایران نتوانند هیچ ارتباطی با آن برقرار نمایند . بله . بزرگترین مشکل آتش سبز همین است که به دلیل زبان دشوار و پیچیده اش مردم عادی نمی توانند با آن همراه شوند . درک چنین فیلم هایی نیاز به رسیدن به سطحی خاص از سواد و درک سینمایی دارد . چون فیلمی نمادین است و مخاطب خود را خسته می نماید .

گرفتار در افراط و تفریط ؟

"چارچنگولی" تازه ترین ساخته سعید سهیلی ، فیلمی در قالب کمدی فانتزیک است . به این معنی که ماجراهای آ« واقعی نیستند . به گفته کارگردان فیلم این اثر بر اساس یک اتفاق واقعی یعنی وجود لاله و لادن ، دو قلوی به هم چسبیده ای که چند سال پیش عمل جداسازی آنها به شکست انجامید و از دنیا رفتند ساخته شده است . هر چند ایده فیلم از این ماجرا شروع شده است ، اما داستان آن چندان تطابقی با آن ماجرا ندارد .

موضوع فیلم تازگی دارد و تاکنون فیلمی در این باره در ایران ساخته نشده است . "چارچنگولی" با طرح داستانی که در آن دو برادر دوقلو دارای عقاید و شخصیتی متعارض هستند ، به هجو افراط و تفریط پرداخته است . در عین حال راه درست را هم به عنوان راه تعادل معرفی می کند . مصداق عینی این راه را بسیجی ها و روحانی های فیلم می دانند .

" چارچنگولی" اما خودش نیز دچار همین افراط و تفریط ها شده است و این عامل سبب گسست بین ساختار فیلم و محتوای آن و همچنین از دست رفتن یکنواختی آن شده است . فیلم در طرح برخی از شوخی ها و موقعیت های طنز دچار افراط شده است و برای به خنده واداشتند مخاطب در برخی لحظات از روش هایی استفاده کرده که با طنز حقیقی متعهد فاصله دارد . همچنین در عمق بخشیدن به شخصیت ها دچار تفریط شده است . آدم های مثبت فیلم که الگوی رفتار درست هستند ، در سطح باقی مانده اند و به جز ظاهر و بعضی واکنش های معمولی تصویر دیگری از آنها ارائه نمی شود . این امر سبب شده است که این فیلم برای القی پیام خود از دیالوگ و حرف استفاده کند و دچار شعار زدگی شود . همچنین دو فصل پایانی فیلم هم غیر منطقی و هم ضعیف هستند و روایت فیلم را دچار از هم پاشیدگی کرده اند .

نگارنده  : علی تربتی

  RSS