در روزها و شب های پایانی عزاداری امام حسین (ع) به سر می بریم . امسال هم مثل
چند سال اخیر بحث بر سر مداحی و نحوه عزاداری برقرار بود و دلسوزان فرهنگی همچنان
بر حفظ اصالت های مناسک عاشورایی و حرمت سیدالشهدا در این مراسم تاکید کردند . یکی
از جنبه های مهم عزاداری و نوحه خوانی ف اشعار و مراثی هستند . شاعران و کارشناسان
یکی از مسیرهای اصلی اخلاص مداحی را شعر نابی در شان امام حسین(ع) می دانند .
محمد رضا سنگری ، از نویسندگان دفاع مقدس در این زمینه گفت : شاعران و مداحان
تنها نباید به بعد سوگ عاشورا بپردازند . چرا که عاشورا نالیدنی نیست بلکه بالیدنی
است . وی با اشاره به نظارت بر بازار کتاب در باب نوحه و مرثیه در گفت و گو با
فارس گفت : باید نظارت های وزارت ارشاد بر این بازار بیشتر شود ، البته نسبت به
چند سال گذشته اندکی بهتر شده ولی همچنان آشفتگی در تولید کتابهای نوحه و مرثیه ها
دیده می شود .
این نویسنده با تاکید به اهمیت نوحه و مرثیه و این که آثار نازل شان ، شوکت ،
عظمت و موقعیت اهل بیت (ع) را متزلزل می کنند ، گفت : گر چه این کار باعث اهانت با
ساحت آن بزرگواران می شود ولی این فضا باعث میشود بعضی از شاعران که توانایی نسبی
در این زمینه دارند به میدان بیایند و سعی کنند نوحه و حتی مرثیه های مناسبتری را
عرضه کنند .
سنگری افزود : باید یک مرکز هوشمند هدایتگری برای تغذیه مداحان و ذاکران وجود
داشته باشد ف چون مداحان و ذاکران باید مثل رشته های دیگر آموزش دیده و آثارشان
بررسی و آسیب شناسی شود . وی در مورد مطالعه دقیق و مستند مداحان و شاعران گفت :
مداحان و شاعران باید در یابند چه ماخذ و منابعی معتبر است و باید چه نوع سروده
هایی را انتخاب نمایند . اگر به این مسائل پرداخته نشود باید منتظر باشیم بسیاری
از مسائل سطحی و ناروا و تحریف شده به ذهن مردم منتقل شود .
محمد جواد محبت شاعر مذهبی هم گفت : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه هنری
باید برای تولید شعر عاشورایی دست در دست هم بگذارند ، زیرا این دو کانون از منابع
هنری و فرهنگی کشور هستند . وی همچنین در مورد بازار آشفته کتابهای مرثیه گفت :
گزینش آثار باید با دقت انجام شود و انتخاب های فعلی جندان مناسب نیستند .
محبت با بیان این مطلب مه مداحان ما در ارائه آثارشان به دنبال مد روز هستند ،
افزود : مداحان نوحه هایی را به زبان فولکلور باب کرده اند که معمولا در تهران با
لهجه تهرانی و در شهرستانها با زبان خودشان خوانده می شود .
صابر امامی ، شاعر ، استاد ادبیات فارسی دانشگاه و پژوهشگر ادبیات حماسی و
آئینی در آسیب شناسی شعر عاشورایی پس از انقلاب اظهار داشت : شاعران امروز در
جریان خلق آثار جشنواره زده ، محیط زده و روزنامه زده هستند و دلیلش این است که
شعرای امروز و ما هنرمندان زندگی مان را با اهل بیت (ع) نمی گذرانیم . بسیاری از ما
تنها زمانی که کنگره ای باشد ، عرض ارداتی میکنیم و شعری می فرستیم .
این شاعر تصریح کرد : شاعران نمی توانند بر نوحه گران نظارت داشته باشند ،
بلکه باید با نوحه گران زندگی کنند . شاعران اگر بتوانند مثل نوحه گران عاشورایی
با نام امام حسین (ع) در طول سال زندگی کنند و شادی و غم شان را با این موضوع
بگذرانند ، شعر عاشورایی ما اوج خواهد گرفت .
وی تصریح کرد : مشکل دیگر ما این است که در جامعه ادبی ما شاعران و نوحه
سرایان از یکدیگر فاصله گرفته اند ، اگر این دو برای اهتزاز نام امام حسین (ع)
تلاش کنند این فاصله کم می شود و به طبع ، هم شعر عاشورایی قوی تر می شود و هم
نوحه سرایی عاشورا . از نظر من همین فاصله هاست که باعث تولید آسیب می شود .
حسین اسرافیلی ، شاعر آئینی نیز درباره آسین شناسی اشعار و مراثی عاشورایی
اضهار داشت : عاشورا شناسنامه و هویت ملی ، ملت ایران است و به طبع در ادبیات ما
نیز جایگاه ویژه ای دارد . در حای که دیگر اشعر آئینی از چنین جایگاهی برخوردار
نیستند .
وی در ادامه با بر شمردن مشکلات شعر و مدیحه سرایی عاشورایی اظهار داشت که :
1-
سهل انگاری مداحان در انتخاب
شعر ( یا یک شعر سست و ضعین انتخاب میکنند
و یا خودشان یک شعر می رسایند که در آن احساسات را تحریک میکنند )
2-
بسیاری از شاعران به ناله ها و
مصیبته ا توجه میکنند تا آن که پیام ها و دلاوری ها و شجاعت های ائمه به خصوص امام
حسین (ع) را جلوه گر نمایند .
3-
شاعران ما اهل تحقیق نیستند و
مقتل و مستندات عاشورایی را نمی خوانند ، بلکه چیزهایی را که می شنوند به شعر در
می آورند و اصلا توجه نمی کنند که ایا این مسائل صحت تتاریخی دارد یا نه ؟
4-
عدم توجه شاعران به زبان . زبان
باید ساختاری محکم و منطبق با زمان داشته باشد ما نمی توانیم با زبان 200 سال پیش
شعر بگوییم .
